4 min read
E-mail. Teams. SharePoint. OneDrive. We staan er nauwelijks nog bij stil, maar ooit moesten we allemaal leren hoe deze digitale hulpmiddelen werkten.
Toen e-mail in de jaren negentig breed doorbrak op de werkvloer, was het voor veel medewerkers compleet nieuw. Vandaag de dag kun je je nauwelijks voorstellen dat iemand zijn werk doet zonder te weten hoe je een e-mail verstuurt, een Teams-vergadering start of een bestand deelt via OneDrive.
Met AI staan we aan het begin van een vergelijkbare ontwikkeling.
Over een paar jaar is het waarschijnlijk net zo vanzelfsprekend dat medewerkers weten hoe ze AI kunnen inzetten tijdens hun werk. Niet alleen hoe je een vraag stelt aan ChatGPT of Copilot, maar vooral wanneer je AI gebruikt, waarvoor je het gebruikt en hoe je dat veilig en verantwoord doet.
AI-geletterdheid wordt daarmee een nieuwe digitale basisvaardigheid.
AI wordt al gebruikt. De vraag is: hoe?
AI is allang niet meer iets van een kleine groep voorlopers. Uit het AI-onderzoek 2026 van Info Support onder 400 IT-beslissers blijkt dat 92% van de respondenten dagelijks AI-tools gebruikt voor het werk. Tegelijkertijd is AI bij slechts 23% geïntegreerd in standaardtools of workflows. Bij 44% van de organisaties kiezen medewerkers bovendien zelf welke AI-tools ze gebruiken.
Dat laat een belangrijk verschil zien.
AI gebruiken is niet hetzelfde als AI goed gebruiken.
Veel medewerkers experimenteren inmiddels enthousiast met ChatGPT, Copilot en andere AI-tools. Dat is positief. Het laat zien dat de bereidheid om ermee aan de slag te gaan groot is.
Maar zonder richting ontstaat ook versnippering. De ene collega gebruikt ChatGPT, de ander Copilot en weer een ander ontdekt iedere week een nieuwe tool. Ondertussen is niet altijd duidelijk welke informatie wel of niet ingevoerd mag worden, wanneer een AI-antwoord betrouwbaar genoeg is of waar AI daadwerkelijk de meeste waarde toevoegt.
Het gevolg? Veel AI-activiteit, maar niet automatisch meer impact. En soms meer risico dan nodig.
Van digitale vaardigheden naar AI-vaardigheden
De potentie is groot.
Een medewerker die AI effectief weet in te zetten, kan sneller informatie verwerken, teksten opstellen, vergaderingen voorbereiden, ideeën uitwerken en terugkerende werkzaamheden automatiseren.
Taken waar eerst een half uur voor nodig was, kunnen soms binnen enkele minuten worden uitgevoerd. Andere werkzaamheden kunnen deels automatisch verlopen.
Dat betekent niet dat AI het werk overneemt. Het betekent vooral dat de manier waarop we werken verandert.
Medewerkers die weten hoe ze AI slim inzetten, houden meer tijd over voor werkzaamheden waar menselijke kennis, creativiteit, contact en besluitvorming het verschil maken.
En juist daar ontstaat een nieuwe digitale kloof.
Niet tussen medewerkers die toegang hebben tot technologie en medewerkers die dat niet hebben, maar tussen mensen die weten hoe ze AI effectief inzetten en mensen die dat nog niet weten.
AI-geletterdheid is meer dan goed kunnen prompten
Bij AI-vaardigheden wordt al snel gedacht aan prompts. Hoe stel je een goede vraag? Hoe geef je voldoende context? En hoe krijg je een beter antwoord uit Copilot of ChatGPT?
Belangrijk, maar AI-geletterdheid gaat veel verder.
Een AI-geletterde medewerker:
- begrijpt op hoofdlijnen wat AI wel en niet kan;
- herkent werkzaamheden waarbij AI daadwerkelijk kan helpen;
- beoordeelt AI-uitkomsten kritisch in plaats van ze automatisch over te nemen;
- weet welke informatie wel en niet met een AI-tool gedeeld mag worden;
- begrijpt dat verschillende AI-tools verschillende toepassingen en risico's hebben;
- en ontdekt hoe AI kan worden ingezet om slimmer, veiliger en efficiënter te werken.
Het doel is dus niet dat iedere medewerker AI-expert wordt.
Het doel is dat medewerkers bewuste keuzes kunnen maken.
Kan AI mij hierbij helpen? Welke tool gebruik ik daarvoor? Kan ik deze informatie veilig invoeren? Klopt de uitkomst? En levert het daadwerkelijk iets op?
Op het moment dat medewerkers zichzelf die vragen automatisch gaan stellen, begint AI echt onderdeel te worden van de manier waarop een organisatie werkt.
Eén AI-training verandert geen gedrag
Een van de grootste valkuilen bij AI-adoptie is denken dat een eenmalige training voldoende is.
Je organiseert een middag over Copilot, laat medewerkers een aantal prompts oefenen en verwacht dat de organisatie daarna zelfstandig verdergaat.
Maar zo werkt gedragsverandering niet.
Zeker niet bij een technologie die zich zo snel ontwikkelt als AI.
Nieuwe functies verschijnen continu. Mogelijkheden veranderen. Nieuwe toepassingen ontstaan. En medewerkers ontdekken vaak pas tijdens hun dagelijkse werkzaamheden waar ze ondersteuning nodig hebben.
Daarom vraagt AI-adoptie om continu leren.
Niet met lange trainingen die losstaan van het werk, maar juist met kleine leermomenten op het moment dat ze relevant zijn. Een korte video. Een praktisch voorbeeld. Een challenge. Een nieuwe toepassing. Of een tip precies op het moment dat iemand ermee aan de slag wil.
Succesvolle adoptie ontstaat uiteindelijk bij één simpele gedachte:
“Kan AI mij hier misschien mee helpen?”
Niet de meeste AI-tools, maar de meest vaardige medewerkers
De organisaties die de komende jaren het verschil maken, zijn waarschijnlijk niet de organisaties met de meeste AI-licenties.
Het zijn de organisaties waarin medewerkers weten wat ze met die technologie kunnen.
Waar experimenteren wordt gecombineerd met duidelijke kaders. Waar medewerkers begrijpen wat veilig en verantwoord gebruik betekent. En waar leren niet stopt na de implementatie van een nieuwe tool.
Technologie alleen zorgt namelijk niet voor digitale vooruitgang.
De waarde ontstaat wanneer mens, organisatie en techniek bij elkaar komen. Wanneer medewerkers de technologie begrijpen, de organisatie duidelijke keuzes maakt en de technische omgeving het juiste gebruik ondersteunt.
Dan wordt AI geen verzameling losse experimenten, maar een vaardigheid die door de hele organisatie heen groeit.
AI-geletterdheid verankeren met WorkplaceBuddy
Vanuit IRIS one helpen we organisaties daarom met WorkplaceBuddy om AI-geletterdheid duurzaam onderdeel te maken van het dagelijkse werk.
Geen urenlange trainingen waarna medewerkers weer overgaan tot de orde van de dag. Wel korte video's van ongeveer drie minuten, praktische voorbeelden, concrete tips en ondersteuning direct binnen Microsoft Teams.
Zo kunnen medewerkers stap voor stap nieuwe AI-vaardigheden ontwikkelen én ze direct toepassen.
Leren wordt daarmee geen losse activiteit naast het werk, maar een natuurlijk onderdeel van het werkproces.
Het resultaat: meer vertrouwen, bewuster gebruik van AI en een snellere adoptie binnen de organisatie.
Want AI-adoptie begint uiteindelijk niet bij de technologie.
Het begint bij de mensen die ermee werken.
Klaar voor de volgende stap?
Hoe zorg je ervoor dat AI niet bij een paar enthousiaste voorlopers blijft, maar een vaardigheid wordt die door je hele organisatie wordt gedragen?
Op 6 oktober staat tijdens IGNITE2026 de toekomst van werk en AI centraal. Samen met inspirerende experts kijken we naar wat AI vandaag al verandert, welke kansen er voor organisaties liggen en vooral: wat ervoor nodig is om mensen daadwerkelijk mee te krijgen.
Wil jij jouw organisatie voorbereiden op een toekomst waarin AI een vanzelfsprekend onderdeel van het werk is? Kom naar IGNITE2026 in de Verkadefabriek in Den Bosch.
Bekijk het programma en meld je aan voor IGNITE2026 →
